દેવ ઉઠની એકાદશી નું મહત્વ અને જાણો વ્રત વિધિ તથા જાણો તુલસી શાલીગ્રામ ના વિવાહ શા માટે કરવામાં આવે છે.


દેવ ઉઠી એકાદશીનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. દેવ ઉઠી એકાદશી ને પ્રબોધિની એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં દેવ ઊઠની એકાદશી નું વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. કાર્તિક માસમાં આવનારી શુક્લ પક્ષની એકાદશી ને દેવ ઊઠની તેમજ પ્રબોધિની એકાદશી કહેવામાં આવે છે. જે આ વર્ષે ૮ નવેમ્બર 2019 એ છે.

પ્રબોધિની એકાદશી પર જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુના ચાર મહીના પછી નિદ્રાની અવસ્થામાંથી ચાલ્યા જાય છે ત્યારબાદ કાર્તિક માસની શુક્લ પક્ષની એકાદશી એ ભગવાન જાગે છે જેને દેવ ઊઠની એકાદશી ના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. માનવામાં આવે છે કે આ એકાદશી ના દિવસે દેવતા જાગે છે જેના પછી ધરતી પર શુભ અને માંગલિક કાર્યોનો પ્રારંભ થઈ જાય છે.

દેવ ઉઠી એકાદશી નું મહત્વ

કાર્તિક શુક્લ પક્ષની એકાદશીને દેવઊઠી એકાદશી કહેવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના ચાર મહીના પછી નિદ્રાની અવસ્થામાંથી જાગે છે. તેમના સિવાય આ દિવસે દેવતાઓ ના જાગવાનો દિવસ પણ માનવામાં આવે છે. પ્રબોધિની એકાદશી પર ભગવાન વિષ્ણુ ના સુવા પછી બધા જ શુભ કાર્યો બંધ થઈ જાય છે અને ત્યારબાદ ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ પોતાની નિંદ્રા કાળથી જાગે છે ત્યારે ધરતી પર એકવાર ફરીથી બધા જ શુભ કાર્યો આરંભ થઇ જાય છે.

કાર્તિક માસમાં આવનારી એકાદશી ને દેવ ઉઠી ની અથવા પ્રબોધિની એકાદશી ના નામથી ઓળખવામાં આવે છે તેમના સિવાય આ દિવસે તુલસી વિવાહ ના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. દેવ ઊઠની એકાદશી ના દિવસે તુલસી વિવાહ શાલીગ્રામ સાથે કરાવવામાં આવે છે. શાલિગ્રામને ભગવાન વિષ્ણુનું જ પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

શાલિગ્રામ અને તુલસી ના લગ્ન સનાતન ધર્મના અનુસાર પુરા રીતિ-રિવાજ થી કરાવવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર જ્યારે દેવતા જાગે છે તો સૌથી પહેલી પ્રાર્થના તુલસીની સાંભળે છે. તેમના સિવાય જે લોકો ને ત્યાં કન્યા નથી હોતી તે લોકો પણ આ દિવસે તુલસી વિવાહ કરાવીને કન્યાદાન નો લાભ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

દેવ ઉઠી એકાદશી 2019 શુભ મુહૂર્ત

દેવ ઉઠી એકાદશી તિથિ પ્રારંભ સવારે 09:00 વાગ્યે ૫૫ મિનિટ થી (7 નવેમ્બર 2019) દેવ ઉઠી એકાદશી તિથિ સમાપ્ત. આગળના દિવસે બપોરે ૧૨ વાગ્યે 24 મિનિટ સુધી (8 નવેમ્બર 2019).

દેવ ઉઠી એકાદશી નું વ્રત વિધિ

પ્રબોધિની એકાદશી ના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન અને જાગવાનું આહવાન કરવામાં આવે છે. આ દિવસે થતા ધાર્મિક કર્મ આ પ્રકારે છે.

એકાદશીના નિયમોનું પાલન દસમી તિથિ થી જ કરવું જોઈએ. આ દિવસે સૂર્યોદય પહેલા ઊઠીને પુરા ઘરને સારી રીતે સાફ કરવું.

ત્યારબાદ સ્નાન કરીને સાફ વસ્ત્ર ધારણ કરો અને ત્યારબાદ એક સાફ ચોકી પર ભગવાન વિષ્ણુને પીળા કપડું પાથરીને ભગવાન વિષ્ણુની પ્રતિમા અથવા છબી ની સ્થાપના કરો.

ત્યારબાદ પૂજા થતી જગ્યા પર ભગવાન વિષ્ણુના ચરણોને ની આકૃતિ બતાવો. ત્યારબાદ ભગવાન વિષ્ણુને પંચામૃતથી સ્નાન કરાવો અને તેમને પીળા વસ્ત્ર, પીળા ફૂલ, ફળ, મીઠાઈ, બોર, સિંગોડા તેમજ ઋતુ ફળ અને શેરડી અર્પણ કરો.

ત્યારબાદ ભગવાન વિષ્ણુની વિધિવત પૂજા કરો અને તેમની આરતી ઉતારો. રાત્રિના સમયે ઘરની બહાર અને પૂજા સ્થળ પર દિપક અવશ્ય પ્રગટાવો અને ભગવાન વિષ્ણુ ની સાથે બધા જ દેવતાઓ નું પૂજન કરો.

આ બધી વિધિ સંપન્ના કર્યા પછી ટંકોરી અવશ્ય વગાડો અને આ વાક્યો નું ઉચ્ચારણ કરો.

उठो देवा, बैठा देवा, अंगुरिया चटकावो देवा, नई सूत, नई कपास, देव उठाये कार्तिक मास.

Post a comment

0 Comments